Sơ lược chức năng và cách sử dụng các loại pedal của đàn Piano

Khi chúng ta chơi đàn Piano, ta nghe như tiếng đàn du dương lúc trầm lúc bổng, một âm thanh mượt mà, êm dịu vang lên làm rung động lòng người. Tất cả những cảm xúc mà bài nhạc muốn truyền tải được người chơi đàn thể hiển qua từng ngón tay và sự nhịp nhàng khi sử dụng các pedal đàn piano.

steinway_grand_piano_-_pedals

Nhiều người cho rằng vì pedal ra đời khá muộn so với lịch sử của đàn piano, nên nó chỉ đơn thuần là đồ trang điểm. Nhưng trên thực tế, việc sử dụng pedal hoàn toàn dựa vào ý đồ nghệ thuật, thậm chí pedal là dụng cụ thể hiện sự sáng tạo rất cao trong lĩnh vực biểu diễn piano. Nó có tầm ảnh hưởng lớn tới kết quả âm thanh, thậm chí có khả năng thay đổi tính chất âm thanh. Chỉ khi người biểu diễn mới hiểu được tầm quan trọng và ý nghĩa của pedal, họ mới có thể sử dụng nó tới kết quả nghệ thuật mà họ mong muốn.

Đàn Piano thường có: loại 2 pedal thuộc thế hệ cũ và loại 3 pedal khá phổ biến đối với đàn Piano hiện nay.

Công dụng của 3 chiếc pedal từ trái sang phải như sau:

Pedal thứ 1: Pedal dùng nhả bàn phím – được sử dụng để làm ngắt tiếng giữa các nốt khi chơi đàn. Các bạn có thể dậm pedal và bấm nhiều nốt liên tục sẽ cảm giác âm thanh giữa các nốt ngắt nhau. Thường dùng để dậm tạo hiệu ứng nhấn nhá, ngắt âm thanh đột ngột.

Pedal thứ 2: Pedal dùng giảm tiếng khi chơi ban đêm – được sử dụng để làm nhỏ tiếng khi chơi, đặc biệt đối với đàn piano cơ không có nút chỉnh âm lượng thì sử dụng pedal này để giảm âm lượng đàn khi tập

Pedal thứ 3: Pedal vang – có chức năng làm tiếng đàn ngân vang hơn. Các bạn có thể thử tác dụng của nó bằng cách bấm 1 phím bất kì trên đàn rồi dậm pedal 3, sẽ thấy âm thanh ngân dài hơn, vang hơn so với khi không dậm, khi đàn nhiều nốt liên tục và dậm pedal sẽ thấy âm thanh giữa các nốt ngân liền chồng lên nhau, không có cảm giác rời rạc. Tuy nhiên khi dậm pedal quá lâu thì sẽ gây cảm giác vang ồn, khó chịu.

Nguyên tắc sử dụng Pedal vang: Người chơi nên tránh sử dụng Pedal vang ở quãng 2 (kể cả trưởng và thứ) cũng như không dùng Pedal vang khi bài hát đã chuyển sang hợp âm mới. Vì khi bạn dẫm Pedal ở những quãng 2 là những nốt có cao độ gần nhau, các nốt sẽ bị “nhoè” làm người nghe khó phân biệt các nốt một cách rõ ràng. Hoặc khi đã chuyển sang hợp âm mới các bạn vẫn tiếp tục giữ Pedal thì các nốt của cả 2 hợp âm cũ và mới sẽ vang lẫn vào nhau. Tạo nên một hoà thanh mới, đôi khi khá khó nghe. Các bạn hãy thử chơi hợp âm Đô trưởng (Đồ, Mi, Son), đồng thời giữ Pedal và đổi sang hợp âm Sol bảy (son, si, rê, fa) chẳng hạn. Các bạn sẽ thấy điều này khá rõ ràng.

Đối với các bạn mới tập Piano, trước tiên nên tuân thủ hướng dẫn của người giáo viên. Trong quá trình luyện tập cũng nên lắng nghe hiệu quả âm thanh do việc sử dụng pedal của mình tạo nên. Từ đó rút kinh nghiệm cho việc sử dụng. Ngoài việc cố gắng luyện tập, khi học hoặc luyện đàn piano cũng như pedal, việc tìm hiểu để khám phá là yếu tố rất quan trọng trong việc học cũng như luyện tập pedal. Bởi màu sắc âm thanh thay đổi rất nhiều một khi pedal được sử dụng, nên sự khám phá sẽ giúp bạn chọn được màu sắc bạn ưa thích. Thậm chí sẽ tăng hiểu biết về “bảng màu” để những tác phẩm sau đó bạn có thể sáng tạo một cách thoải mái hơn. Sự khác biệt nhằm khắc phục nhược điểm để việc học của bạn được tốt nhất.